مطالب آموزشی مرتبط با کتب درسی

حس خارش چیست؟ (فصل دوم/ حواس، زیست شناسی 2) 

تحريك نسبتاً خفيف پوست خصوصاً وقتي كه چيزي روي آن حركت كند ايجاد خارش و قلقلك مي نمايد. نقاط مربوط به خارش را مي توان با نقشه برداري دقيق روي پوست مشخص كرد. اين نقاط همانند نقاط مربوط به درد در مناطقي وجود دارند كه انتهاي فيبرهاي بدون ميلين يافت مي شوند. خاراندن موجب تسكين خارش مي شود زيرا فيبرهاي عصبي آوران ضخيم با انتقال سريع، فعال مي شوند كه اين آوران ها در شاخ خلفي نخاع باعث مهار فيبرهاي آوران مربوط به حس خارش مي شوند.

اين مكانيسم شبيه مهار درد توسط تحريك اعصاب آوران ضخيم مي باشد. اگر اعصاب را چنان بلوك كنيم كه فقط فيبرهاي C قادر به هدايت باشند فقط حس خارش همراه با درد سوزشي باقي مي مانند. قطع راه هاي اسپاينوتالاميك سبب از بين رفتن حس درد و خارش مي شود.

حس درد و خارش توزيع متفاوتي دارند. خارش فقط در پوست، چشمها و بعضي از مخاط ها وجود دارد و در بافت هاي عمقي و احشاء وجود ندارد. تحريك با فركانس پايين فيبرهاي درد سبب ايجاد درد مي شود نه خارش. از طرفي تحريك با فركانس بالاي نقاط مربوط به خارش در پوست فقط ممكن است شدت خارش را بدون توليد درد افزايش دهند. اين مشاهدات نشانگر اين است كه سيستم مربوط به درد و خارش يكي نمي باشند . فيبرهاي C علاوه بر تحريك مكانيكي پوست عوامل شيميايي نيز مي توانند سبب خارش شوند. هنگامي كه غلظت پلاسمايي نمك هاي صفراوي در پلاسما افزايش پيدا مي كند خارش ايجاد مي شود مثال باليني: خارش در حاملگي و در افراديكه دچار بيماريهاي كبدي مي باشند. هيستامين نيز سبب خارش مي شود كه اغلب در اثر آسيب وارده به پوست آزاد مي شود.مثال باليني: كهير ،اما هميشه هيستامين درون زا ماده مسئول خارش نيست. تزريق مقادير ناچيزي هيستامين كه قادر به توليد خارش نيست، مي تواند سبب ايجاد قرمزي و تورم در پوست شود. كينينها نيز موجب خارش شديد مي شوند. مثال باليني: كهير فشاري و كهير ناشي از داروها. مانند داورهاي مهار كننده آنزيم تبديل كننده آنژيوتانسين (A.C.E)كه جهت درمان فشار خون مصرف مي شود.

با تشکر از همکار محترم خانم دکتر سلگی


دانلود تصاویر کتاب زیست شناسی 1 (پایه دهم- دوره دوم متوسطه- چاپ 1396) در اینجا

 


دانلود فایل پاورپوینت فصل اول زیست شناسی پایه دهم (دوره دوم متوسطه- چاپ 1396) در اینجا

 


دانلود فایل پاورپوینت فصل دوم زیست شناسی پایه دهم (دوره دوم متوسطه- چاپ 1396) در اینجا

بستن
بستن